Salom! Bu blog nima haqida va har kuni nima chiqadi
Backend va fintech haqida har kuni bitta chuqur maqola, har ikki kunda fintech yangiligiga sharh. Birinchi haftalar rejasi va qanday kuzatib borish mumkinligi.
Salom! Men Aslbek Utayev, Toshkentdagi backend dasturchiman. Ishimning asosiy qismi Python va Django atrofida: to'lov tizimlari integratsiyasi, MQTT orqali boshqariladigan qurilmalar, WebSocket, Celery va o'nlab Telegram botlar. Bu blog shu ishlar davomida to'plangan bilimlarni tartibli ko'rinishda bo'lishish uchun ochildi.
Bu blog nima haqida
Asosan backend haqida: ma'lumotlar bazasi, kesh, navbatlar, API dizayni, xavfsizlik va arxitektura. Har bir maqola bitta aniq muammoni oladi va uni oxirigacha ochadi: muammo qayerdan chiqadi, oddiy yechim nega sinadi, ichkarida aslida nima bo'ladi va buni Django/PostgreSQL kodida qanday to'g'ri qilish kerak.
Taxminan har beshinchi maqola fintech haqida bo'ladi: pulni kodda to'g'ri saqlash, idempotentlik, ledger, to'lov callback'lari, rekonsiliatsiya. Bu mavzular kamdan-kam yoziladi, lekin to'lov bilan ishlaydigan har bir dasturchi uchun juda muhim.
Qachon nima chiqadi
- Har kuni yangi texnik maqola.
- Har ikki kunda fintech olamidagi muhim yangilikka sharh: avval faktlar manbasi bilan, keyin bu nimani anglatishi va mening fikrim.
- Maqolalar uch tilda chiqadi: o'zbek, rus va ingliz.
Birinchi haftalar rejasi
- PostgreSQL indekslari:
EXPLAIN ANALYZEbilan sekin so'rovni topish - Django'da N+1 muammosi: bitta sahifa, yuzlab so'rov
- Tranzaksiya izolyatsiya darajalari: anomaliyalar misolida
- Poyga holati va
select_for_update - Pulni kodda saqlash: nega
floatemas - PostgreSQL MVCC va VACUUM
- Connection pooling:
CONN_MAX_AGE, psycopg pool, PgBouncer
Keyin kesh, Celery, outbox, rate limiting, autentifikatsiya, webhook'lar va arxitektura mavzulari keladi.
Qanday kuzatib borish mumkin
- Saytda: asldev.uz/blog
- Telegram kanalda: @aslbek_notes, har bir yangi maqola shu yerga ham tushadi.
- Har bir post ostida Google orqali kirib izoh yozish mumkin. Savol, e'tiroz yoki "mana bu mavzuni yozing" degan taklif bo'lsa, bemalol yozing.
Yaxshi kod — bu nafaqat ishlaydigan kod, balki nima uchun aynan shunday ishlashini tushunib yozilgan kod.
Xulosa
Maqsadim oddiy: har kuni bitta muammoni chuqur tushunish va uni o'qiganlar ham tushunib ketishi. Ertadan boshlaymiz. Kuzatib boring!
// izohlar
Izohlar yuklanmoqda...